مضامین کلیدی سندتحول بنیادین
مضامین کلیدی سند تحول بنیادین سال تحصیلی 95-94
بهترین و برجسته ترین فکرها باید بنشینند برای آموزش و پرورش طراحی کنند . مقام معظم رهبری
1-تعلیم و تربیت بر اساس سند تحول باید تحقق بخش حیات طیبه باشد .
2-موثرترین عنصر در گزاره های تحول بنیادین برای تحقق ماموریت های تعلیم و تربیت رسمی معلم است .
3-استقرار مدیران اثر بخش ، کارامد ، مسئوولیت پذیر در مقوله راهبردهای سند چشم انداز گنجانده شده است .
4-عامل اثر گذار اجتماعی و مولد نیروی انسانی و سر مایه فرهنگی و معنوی مورد تاکید در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش نظام تعلیم و تربیت رسمی و عمومی است.
5-چشم انداز و اهداف تعلیم و تربیت در افق سند تحول بنیادین آموزش و پرورش ، در سال 1404 تعیین شده است .
6-بر اساس سند تحول بنیادین رابطه معلم و دانش آموز بر اصل معلم محور تاکید شده است .
7-تحقق ارزشها و آرمانهای متعالی انقلاب اسلامی مستلزم تلاش در بعد فرهنگی – علمی – اجتماعی است .
8-علت تدوین سند تحول بنیادین اینست که : نظام فعلی آموزش و پرورش با چالش ها ی جدی روبرو است و نظام فعلی آموزش و پرورش پاسخگوی نیازهای جامعه نمی باشد .
9-سیاست گذاری و تصمیم گیری کلان در فرایند تحول بنیادین نظام تعلیم و تربیت بر عهده ی شورای عالی انقلاب فرهنگی می باشد .
10-تربیت انسانهای موحد ، مومن ، معتقد به معاد و متعهد به مسئولیت ها جزو اهداف کلان می باشد .
11-حضور نظامند و اثر بخش روحانیون توانمند در امور مدرسه به عنوان یکی از کانونهای پیشرفت محلی می باشد .
12-در سند تحول بنیادین بر ارتقای منزلت اجتماعی و جایگاه حرفه ای منابع انسانی به اصل نقش و جایگاه معلم اشاره شده است .
13-در سند تحول ، اولویت بخشی در تامین و تخصیص منابع برای مقطع ابتدایی لحاظ شده است .
14-سلامت جسمانی ، نشاط و تقویت اراده .
15-تقویت گرایش به زبان و ادبیات فارسی به عنوان زبان مشترک .
16-مدرسه به عنوان کانون تعلیم و تربیت رسمی عمومی و محل کسب تجربه های تربیتی .
17-سند تحول بنیادین 35 صفحه دارد ، مبانی خروجی 440 صفحه است و 22 آذر 90 رونمایی شد .
18-سند تحول بنیادین چیست ؟ سند تحول 10 زیر نظام دارد که در این 10 زیر نظام آموزش وپرورش تحول بنیادین خواهد داشت .
19-قالب اجرا 3-3-6 است .
20-چرا باید قالب عوض شود :
الف-وجود پیش دانشگاهی اشتباه است .
ب-افت تحصیلی در مقطع راهنمایی است .
ج-ماندگاری در ابتدایی بیشتر است (یعنی افت تحصیلی کم می شود ).
د-آموزش اجباری در ایران 8 سال است که با این کار 9 سال می شود .
21-هدف اصلی سند تحول بنیادین رساندن به حیات طیبه با 5 عنصر :1-تفکر2-ایمان3-علم4-عمل5-اخلاق است .
22- خروجی در این سیستم دانش آموزی متفکر خواهد بود که خلاق است پس نامش دانش آموز نیست که پژوهشگر است .
23 –پژوهش محور بودن سند تحول بنیادین باعث تحکیم آن است .
مضامین کلیدی برنامه درسی ملی
قضيه تربيت يك ملت به اين است كه فرهنگ آن ملت فرهنگ صحيح باشد. شما كوشش كنيد كه فرهنگ را فرهنگ مستقل اسلامي درست كنيد. « امام خميني (ره)
توليد برنامه درسي ملّي جمهوري اسلامي ايران بر اساس مباني، ارزشها و اهداف تربيت اسلامي و با استفاده از توانمنديهاي بومي و ملّي و بهرهبرداري از تجربههاي معتبر و موفق جهاني، در پاسخ به نيازها و مطالبات جامعه پوياي ايران اسلامي، الگوي تازهاي از برنامههاي درسي و تربيتي را ارائه ميدهد و گامي مهم در راستاي مستندسازي و كيفيت بخشي نظام تعليم و تربيت كشور است.
تعريف برنامه درسي ملي:
برنامه درسي ملي سندي است كه نقشه كلان برنامه درسي و چارچوب نظام برنامهريزي درسي كشور را به منظور تحقق اهداف آموزش و پرورش نظام جمهوري اسلامي ايران تعيين و تبيين مي نمايدومو جب وحدت بخشيدن به كليه اجزاي بر نامه ها ونو سازي و بازسازي برنامه هاي در سي و تربيتي مبتني بر فلسفه ي تعليم و تربيت در نظام جمهوري اسلا مي و قانونمند شدن امور بر نامه ريزي درسي خواهد شد.
اهداف توليد برنامه درسي ملي
1-تعيين رويكرد و اهداف برنامه درسي در سطح نظام آموزشي، دورههاي تحصيلي و حوزههاي يادگيري؛
2-تعيين منطق، جهتگيريها و ابعاد هر يك از حوزههاي يادگيري؛
3-تعيين اصول، سياستها و فرايند طراحي و تدوين برنامه درسي؛
4-تعيين اصول، سياستها و فرايند اجراي برنامه درسي؛
5-تعيين اصول و سياستهاي ناظر بر مواد و منابع آموزشي؛
6-تعيين ساختار، اصول، و فرايند ارزشيابي و اصلاح برنامه درسي؛
7-تعيين و تبيين نظام برنامهريزي درسي كشور.
اجزاء ومو لفه هاي بر نامه ي درسي ملي هشت فصل به شر ح زير مي با شند :
1-مباني فلسفي و علمي
2- اهداف والگوي هدف گذاري
3- ساختار ،زمان ومحتوا
4 - راهبردهاي ياددهي–ياد گيري
5- ارز شيابي پيشر فت تحصيلي
6- فر ايند توليد بر نامه ها و مواد و رسا نه هاي تر بيتي
7- الزا مات و اقتضا ئات اجرايي
8- ارزشيا بي بر نامه ي درسي ملي و فر ايند اصلاح
مباني و اصول برنامه درسي ملي
1-مباني هستيشناختي
2- مباني انسان شناختي
3- مباني معرفت شناختي
4- مباني ارزش شناختي
5- مباني دين شناسی
6- مباني روان شناختي
7-مباني جامعه شناختي
8- اصول عام حاكم بر برنامههاي درسي و تربيتي
- مباني هستيشناختي
- نظام آفرينش وجودي مستقل نداشته، بلكه هويتي تعلقي به ربالعالمين دارد؛
- نظام آفرينش، «فعل» و «آيت» خداوند است؛
- نظام آفرينش عرصه تربيت انسان است و مربي آن پروردگار متعال است؛
- حيات اخروي و همه واقعيتهاي آن در مقايسه با حيات دنيوي نامحدود، پايانناپذير و جاودان است؛
- نظام آفرينش به طبيعت خلاصه نميشود؛
- مباني انسانشناختي
- انسان موجودي است مرکب از جسم و روح كه به يكديگر تنيده شده و در تعامل با يكديگر ميباشند؛
- انسان فطرتي الهي دارد كه قابل فعليت يافتن و شكوفايي يا فراموش شدن است؛
- انسانها در نظام آفرينش از كرامت الهي و شأن يكسان برخوردار هستند؛
- وجود انسان همواره در حال شدن، حركت و دگرگوني است؛
- انسان موجودي است كه استعدادهاي متنوع، قابل رشد و تعالي مداوم دارد؛
- انسان موجودي اجتماعي، تأثيرپذير از جامعه و تأثيرگذار بر آن است
- هويت انسان، برايند نوع ارتباط او با خويشتن، خدا، خلق و خلقت است؛
- انسان براي توفيق در روند تحول و ارتقاء هويت خويش نيازمند هدايت الهي است؛
- انسان موجودي مكلف است و نسبت به تكاليف خود، اصالتاً در برابر خداوند و به تبع آن در برابر ديگران مسئوليت دارد؛
- انسان در نظام آفرينش براي طي هر مرتبه از كمال، نيازمند به مربي است؛
- موانع اصلي حرکت متعالي انسان عبارتاند از: نفس اماره، دنياطلبي و شيطان.
- مباني معرفتشناختي
- منابع شناخت آدمي متعدد است و شامل وحي (قرآن و عترت)، عقل، قلب، تجربه (جامعه، تاريخ و طبيعت) است؛
- تعقل در شناخت حقيقت هستي وكسب سعادت جاويد نقش محوري دارد؛
- شناخت آدمي با موانعي از قبيل پيروي از هواي نفس، التزام به عادات و سنتهاي غلط نياكان، خودباختگي در برابر بزرگان و قدرتها و نيز محدوديتهايي چون ميزان ظرفيت و توان فرد و ناتواني عقل نسبت به درك بخشي از حقايق هستي همراه است
- ابزار شناخت و معرفت عبارتاند از: حواس، خيال، فكر، عقل، شهود و مكاشفه (قلب). شايان ذكر است كه در اين ميان، تفكر و تعقل نقش اساسي در شناخت حقيقت هستي و سعادت جاويد دارد؛
- تحصيل معرفت محدوديت زماني ندارد.
مباني ارزش شناختي
- دين (عقل و فطرت، قرآن و سنت) منبع همه ارزشهاست و ساير ارزشها از آن كسب اعتبار ميكند؛
- سلسله مراتب ارزشها با غايت زندگي (حيات طيبه) ارتباط دارند؛
اهم مصاديق ارزشها
الف. ارزشهاي مرتبط با خدا:
- توحيد، قرب الي الله، عبوديت و حيات طيبه در رأس همه ارزشهاست و مصداق حقيقي غايت زندگي انسان است؛
- عبادت آگاهانه و پرستش عاشقانه خداوند متعال، نقش اساسي در رشد و تعالي انسان دارد.
ب. ارزشهاي مرتبط با خود (جسمي، رواني و روحي):
- عمل مبتني بر ايمان و تفكر؛
- كسب روزي حلال؛
- حفظ و ارتقاء سلامت و بهداشت فردي؛
- برخورداري از حيا و عفت، آراستگي ظاهري و پوشيدن لباس مناسب؛
- فعاليت و تلاش و پرهيز از بطالت و بيكاري؛
- پرهيز از اسراف و زياده خواهي؛
- پايبندي به احكام شرعي به ويژه انجام واجبات و ترك محرمات.
ج. ارزشهاي مرتبط با خلق(خانواده، جامعه و كشور، امت اسلامي و جامعه جهاني):
- احترام، احسان و مهرورزي به والدين و اعضاي خانواده؛
- مشورت و بهرهگيري از تجارب بزرگان و سالخوردگان؛
- توجه به حقوق همسر و فرزندان.
- ترجيح منافع جمعي برمنافع فردي ومنافع ملي برمنافع حزبي وگروهي؛
- احترام به قانون و قانونمداري بر مبناي قانون اساسي؛
- رأفت، احسان و خدمات عامالمنفعه و ماندگار؛
- باور و التزام عملي به ولايت فقيه به عنوان ادامهدهنده راه انبيا؛
- وطندوستي، ايثارگري، فداكاري و شهادتطلبي در جهت حفظ ارزشهاي الهي و كيان جمهوري اسلامي ايران؛
- وحدت و همبستگي بين مسلمانان؛
- دفاع از مسلمانان تحت ستم و كمك و ياري آنان در حدّ توان؛
- احترام به اديان الهي و تقويت روابط انساني با پيروان آنها؛
- گسترش مباني ارزشهاي اسلامي به ويژه عدالت و فضايل اخلاقي و معنوي در جهان؛
- ترويج انتظار ظهور حضرت مهدي(عج) در جهت ايجاد حكومت عدل جهاني؛
د) ارزشهاي مربوط به خلقت:
- احساس مسئوليت در برابر پديدههاي خلقت و همكاري در حفاظت از زمين، گياهان و جانوران (اعم از خشكي و دريا) و حفظ تعادل در آب و هوا؛
- نگاه به طبيعت به عنوان مخلوقات و امانت الهي و كتاب معرفت؛
- كشف قابليتهاي طبيعت و بهرهبرداري عاقلانه و مسئولانه از منابع و مواهب طبيعي؛
- توجه به استمرار و جاودانگي حيات انسان بعد از مرگ و تأثير سازنده آن در زندگي انسان.
مباني دينشناختي
- اسلام، راه و روش زندگي بر مبناي دستورهاي الهي است كه مبتني بر عقل، قرآن، سنت و عترت پيامبر عليهمالسلام است و در جهت درك مراتبي از عبوديت الهي در راستاي حيات طيبه به بشريت ارائه شده است؛
- اسلام ديني است جهاني، اجتماعي و همهجانبهنگر كه بر اساس اجتهاد روشمند و پويا برنامه زندگي انسان را متناسب با شرايط زمان و مكان در همه شرايط ترسيم ميكند؛
- اسلام به دنبال تربيت افرادي متفكر، مؤمن، عالم، عامل، مؤدب و داراي اخلاق كريمه است؛
- اسلام جهت هدايت فرد و جامعه در ابعاد عقلاني، معنوي، اجتماعي، عاطفي، اخلاقي، اقتصادي، سياسي، علمي و عملي، به دنبال تقويت روحيه مسئوليتپذيري در برابر خدا است؛
مباني روان شناختي
- فرايندهاي شناختي، از عملكرد ساده حواس پنجگانه ظاهري آغاز شده و به دريافت و استنتاج پيچيده انتزاعي و عقلاني ميرسد؛
- رشد اخلاقي حاصل تعامل عوامل متعددي نظير تفكر و تعقل، ايمان، علم و عمل، به ويژه تلاشهاي خودسازي دروني است؛
- متربي از زمان تولد تا لحظه مرگ در حال تغيير و دگرگوني است و در طول زندگي خود، از مراحل مختلف تغييرات جسمي، شناختي، عقلاني، عاطفي، ايماني، اخلاقي و عملكردي عبور ميكند. برنامه درسي بايد ضمن لحاظ كردن اين تغييرات، فرايند رشد متربي را در ابعاد مختلف تسهيل بخشد؛
- علايق و نيازهاي متربيان و محدوده اهداف تعليم و تربيت در دورههاي مختلف تحصيلي متفاوت است؛
- متربيان در جريان رشد، نيازمند راهنمايي و مشاورهاند؛
- متربيان براي يادگيري هر موضوعي نيازمند رسيدن به سن رسش خاصياند؛
- انگيزشهاي دروني و بيروني به موقع، موجب تقويت زمينه رشد متربيان خواهد شد؛
- رشد، محصول تربيت است؛
م مبانی جامعه شناختي
- انسان محكوم و تابع تغييرات اجتماعي نيست؛ بلكه در موقعيت خويش و در بحرانهاي اجتماعي، از امكان و توان لازم جهت هدايت و دخل و تصرف در مؤلفههاي تحولات اجتماعي برخوردار است؛
- تربيت افرادي جامعهپذير و اصلاح هنجارهاي نامطلوب در جامعه از جمله اهداف برنامههاي درسي است؛
- جامعه ايران (شهري، روستايي و عشايري) علاوه بر اينكه فرهنگ مشتركي دارد، از خردهفرهنگهاي مختلفي نيز تشكيل شده است، برنامه درسي در برخورد با فرهنگ ملي و خرده فرهنگها بايد نقش فعال، وحدتگرا و تعالي بخشي ايفا كند، همچنين پاسخگوي نيازهاي متنوع اجتماعي باشد؛
- نهاد تعليم و تربيت، مهمترين بخش فرهنگ است و با ساير نهادها در ارتباط متقابل ميباشد و وظيفه دارد ضمن پاسخگويي به نيازهاي جامعه و مطالبات اجتماعي رسالت تربيتي خود را به درستي ايفا كند؛
- نهاد خانواده شريك اصلي مدرسه در طراحي و اجراي برنامه درسي است؛ خانواده مسئوليت پذيري خود را در تربيت فرزند بايد پذيرا باشد و نقش خود را در اين خصوص به خوبي ايفا نمايد.
- زمينهسازي براي كسب شايستگيها توسط آحاد جامعه، عامل رشد اجتماعي است؛
- همسويي جامعه با برنامه درسي ملي موجبات توسعه و تعالي جامعه را فراهم ميكند؛
رويكرد بر نامه ي درسي ملي :
رويكرد بر نامه درسي ملي اتخاذ شده از مباني آن است كه ريشه در جهان بيني اسلا مي دارد.به عبار تي"فطرت گر ايي توحيدي" كه حا كميت آن در بر نامه ي در سي ملي به معناي زمينه سازي لا زم و منا سب جهت شكو فايي فطرت الهي انسان به منظور دستيا بي به مر اتبي از نفس مطمئنه از طر يق درك و استفا ده ي مطلوب از مو قعيت در راستاي تحقق حيات طيبه است .كه البته اين رو يكرد نگاه جا مع وكا ملي هم در رشد ابعاد جسماني و رو حاني مد نظر دارد.
اصول حاكم بر طر احي ،اجرا و ارزش يابي برنا مه هاي درسي و تر بيتي :
در سند بر نامه ي درسي ملي 8 بند تنظيم گر ديده است :
- اصل دين محوري:كه حاكميت مباني وارزشهاي ناب محمدي(ص) برتمامي اصول ،اهداف ومحتواي برنامه ها مي باشد
- اصل تقو يت هو يت ملي: بر نامه هاي در سي و تر بيتي با يد زمينه ارتقاي هو يت ملي از طريق توجه و تقويت باورها و ارزش هاي اسلامي،فرهنگ و تمدن اسلام ،زبان و ادبيات فارسي ،انقلاب اسلا مي، ميهن دوستي ، استقلال ملي و انسجام اسلا مي را فراهم آورد.
- اصل اعتبار نقش محوري معلم و مر بي :ايجاد زمينه هاي لا زم بر اي ار تقا ي صلا حيت هاي ا خلا قي ، علمي و حر فه اي معلمان و مر بيان با توجه به نقش محوري معلم ،جهت غني سا زي محيط تر بيتي و يا دگير ي و فعال سازي متر بي درفر ايند ياد گيري
- اصل جا معيت : بر نامه در سي و تر بيتي با يد به كليه نيا زهاي كنو ني وآينده متر بي و جا معه در سطوح مختلف (محلي ،ملي وجها ني) و در عر صه هاي فر هنگي ، اقتصادي و.....در را ستا ي سند چشم انداز و سيا ست هاي مصوب با استفا ده از تجارب ملي و جهاني به گو نه اي جا مع و متعا دل توجه كند .
- اصل توجه به تفا وت ها : توجه و انعطاف لازم در تفا وت هاي محيطي ،جنسيتي وفردي متر بيان .
- اصل توازن وتنا سب :بر نا مه هاي درسي و تر بيتي با يد به پر هيز از افراط و تفر يط و رعا يت تعا دل و بهر ه گيري از روش ها و ابزار هاي مختلف در طر احي ،تو ليد ،اجرا و ارزش يا بي بر نامه ها پا يبند باشد .
- اصل خود ياد گيري مادام العمر : بر نامه در سي و تر بيتي با يد توان ،انگيز ش و زمينه هاي لا زم را جهت خود يياد گيري و خود سازي مادام العمر براي متر بيان ومعلمان فر اهم كند .
- اصل مشا ركت و تعا مل : فر ايند بر نا مه ريزي در سي و تر بيتي با يد ز مينه مشا ركت مو ثر همه عنا صر مو ثر در مدارس و ساير نها دها ي فر هنگي ، علمي و تر بيتي و.....را در طر احي ،تو ليد ،اجرا و ارزش يا بي بر نامه ها فر اهم نما يد .
اهداف بر چه اساسي تد وين شد ه اند؟
در سند بر نامه ي در سي ملي مواردي به عنوان مبناي تعيين اهداف در نظر گر فته شد ه اند كه بتو انند راه را براي رسيدن به هدف غايي تعليم و تر بيت هموار تر كنند ومتر بي را در آن جهت پيش ببر ند . لذا در تحصيل پيش نياز هاي رسيدن به هدف غايي ، عنا صر و عر صه هاي شنا سايي و در الگو يي ساز ماندهي شد ه اند .
فر دي كه به مراتبي از حيا ت طيبه مي رسد با يد داراي و يژ گي ها يي(هم در شخصيت و هم در عملكرد ) باشد . اين ويژ گي هاعبا رتند از :تفكر ،ايمان ،علم ،عمل و اخلاق .كه محو ري تر ين آ ن ها تفكر و تعقل است . كه فرد تر بيت يا فته با داشتن اين پنج ويژ گي در رفتار و عملكرد او و درمو اضع گو نا گو ن و در چهار عر صه ي ار تبا ط او با خدا ،با خود ،با خلق و با خلقت كه محو ري تر ين آن ها را بطه با خداست بروز و ظهور كند .
جا يگاه محتوا در بر نامه ي درسي ملي :
محتواي بر نامه ي درسي در بين عنا صر و مو لفه هاي نظام آمو زشي از جا يگاه خا صي بر خو ردار است .از طر يق محتوا است كه نظام آموزشي با شخصيت متر بيان مر تبط و اثار گو نا گوني در روح و روان آنان بر جا مي گذارد.از آن جايي كه محتوا محملي براي دستيابي به اهداف بر نامه است ،در هر يك از سطوح اهداف ،محتوا مفهوم خاص خود را پيدا مي كند . در بر نامه درس سند ملي ،اصول ،سيا ست ها و گستره ي كلي محتوا مشخص شده ودر حقيقت حامل محوري محتوا ،معلم و مربي است و نقش كتاب و رسا نه هاي آمو زشي و....ابزار و زمينه بر اي ايفاي نقش معلم و مربي است .
محتواي بر نا مه درسي ملي از سه سر فصل به شر ح زير تشكيل شده است :
**اصول انتخاب و ساز ماندهي محتوا
**صلا حيت ها و ياد گير ي هاي مشتر ك
**حو زه هاي يا دگيري
اصول حا كم بر انتخاب و ساز ماندهي محتوا در بر نامه درسي ملي : 1- دروني سازي 2- ارتباط چند وجهي و يادگيري يكپا رچه 3- او لو يت صلا حيت ها وياد گيري هاي مشتر ك 4- تنوع و تعدد منا بع ،روش ها و فر صت هاي يادگيري 5- در هم تنيدگي 6- اهميت 7- اعتبار 8- علا قه 9- سود مند ي 10- قا بليت يا دگيري 11- ار تقا ي آستا نه ي قا بليت اجرا 12- توالي
پيا م هاي اساسي اصول بر اي بر نا مه ريز ي ،مو لفان و مر بيان :
الف-پر هيز از ديد گاه بر نا مه ريز ي مو ضوع محور
ب- پر داختن به اهداف كلي بر نا مه ، بو يژه اهداف مشتر ك
ج-كا هش حجم محتواي مو ضو عي به منظور ايجاد فر صت براي فعا ليت ،تا مل و يا دگيري متربي
د-تو سعه ي محيط ،فر صت ها و منا بع ياد گيري
اهداف حوزههاي يادگيري:
- اهدافي است كه يكايك برنامههاي درسي و تربیتی و فعالیتهای آموزشی و پرورشی بر اساس اهداف تفصیلی و در جهت دستیابی به آنها، با توجه به نیازها و شرایط متفاوت حوزههاي يادگيري مختلف، متربیان، امکانات، اقتضائات منطقهای و بومی تعیین می شود.
- الگوی هدف گذاری، چارچوب مفهومی منسجم و يكپارچهای است که در تدوین اهداف در سطوح مختلف، راهنمای عمل برنامه ریزان و مجریان قرار می گیرد. اهداف در اين مدل با توجه به رويكرد شكوفايي فطرت شامل پنج عنصر: تعقل، ايمان، علم، عمل و اخلاق و چهار عرصه ارتباط متربي با خود، خدا، خلق و خلقت است كه با محوريت ارتباط با خدا تعريف، تبيين و تدوين ميشوند.
حوزههاي يادگيري شامل يادگيريهاي ضروري بوده و در يازده حوزه پيشبيني شدهاند.
حوزه هاي يا دگيري در بر نامه درسي ملي :
با ظهورسطحي از برنامه ريزي به نام برنامه درسي ملي،مفا هيم جديدي وارد ادبيات رشته ي بر نامه ريزي درسي شد.
حوزه هاي يا دگيري بستر اصلي براي تسهيل فر ايند تعليم و تر بيت جهت دستيابي به اهداف برنامه ي درسي ملي مي با شند. هريك از حوزه هاي يا دگيري گستره و محد وده ي دانش ،مهارت ها نگرشهاو ارزشهاي مرتبط با يادگيري متربيان پيش دبستان تا پا يان دوره ي متو سطه را تو صيف مي كنند. اين حوزه ها حدود محتوايي و روش ها و فر ايند ها و عنا صر كليدي ياد گير ي را روشن مي سازند .
حوزه هاي يا دگيري دربر نامه درسي ملي ايران شامل يادگيري هاي ضروري بوده ودر حال حاضر 11 حوزه پيش بيني شده اند كه عبارتند از:
تفكر و حكمت – قر آن و معا رف اسلامي - زبان و ادبيات فار سي- فر هنگ و هنر - كار و فنا وري- آداب و مهارت هاي زندگي- سلا مت و تر بيت بدني- علوم انساني و مطا لعات اجتما عي- ر يا ضيات- علوم تجر بي - زبا ن هاي خا رجي
سه حوزه ي تفكر و حكمت ،كار وفنا وري و مها رتهاي زندگي ما هيتي دو وجهي داشته و هم به صورت بين رشته اي و تلفيق در ساير حو زه هاي ياد گيري وهم به صورت مستقل با آمو زش هاي خاص مي تو انند دنبال شوند . متر بيان در حو زه ها و درس هاي مختلف با تفكر ددر آن حوزه آشنا خو اهند شد و مها رتهاي فني و غيرر فني پا يه ي كار را كسب خو اهند كرد و با آداب و مهار تهاي زند گي آشنا مي شوند .
ضرورت و اهميت:
برنامه درسي ملي با ارائه يك الگوي جديد هدف گذاري شامل پنج عنصر(تفكرو تعقل، ايمان، علم، عمل و اخلاق) در چهار عرصه ارتباطي متربي(با خود، خدا، خلق، خلقت) اقتضائات كاملا جديدي را براي مؤلفه هاي برنامه درسي (رويكرد، محتوا، راهبردهاي ياددهي و يادگيري، ارزشيابي،...) و برنامه آموزشي ايجاد مي كند. لذا به تأكيد سند تحول راهبردي نظام آموزش و پرورش، همراهي و همكاري فرهنگيان بخش اجتناب ناپذيري از استلزامات اصلي اجراي موفقيت آميز برنامه هاي تحول آفرين خواهد بود. ضرورت هاي آموزش هاي توجيهي معلمين، شامل موارد زير مي باشد.
1. ضرورت آشنايي با برنامه درسي ملي : سند برنامه درسي ملي نقشه كلان برنامه درسي و چارچوب نظام برنامه ريزي درسي كشور را تعيين مي كند لذا آشنايي اجمالي فرهنگيان با اين سند زمينه رابراي نشرارزش ها و ادبيات خاص اين سند فراهم كرده وحساسيت جامعه فرهنگي را نسبت به اجراي اين سند افزايش خواهد داد.
2.ضرورت يكپارچه سازي فهم از ادبيات تحول برنامه درسي: برنامه درسي ملي نقشه راهنماي انتقال ايده ها ومفاهيم اصيل تحولي به محتواي آموزشي مي باشد. نشر اين مفاهيم نيازمند بحث و تبادل نظر در ميان معلمين مي باشد تا جامعه فرهنگي كشور به يك فهم مشترك از ادبيات برنامه درسي برسند.
3. ضرورت توجيه تغييرات مفاهيم و محتواي پايه: بر اساس برنامه درسي ملي درجريان تدوين محتواي آموزشي و تربيتي پايه اول ابتدايي تلاش شده تا با رعايت اصول مدنظر برنامه، محتواي آموزشي پايه در تمامي حوزه هاي يادگيري به معيارهاي برنامه نزديك شوند، و راهبردهاي يادهي و يادگيري نيز به تناسب ميزان تغييرات محتوا با خواسته هاي سند هماهنگ گردد. لذا شايسته است مؤلفين و برنامه ريزان محتواهاي آموزشي به تعامل با معلمين در اين زمينه پرداخته و به درك مشتركي نسبت به اين تغييرا ت برسند و فرصت هاي مناسب يادگيري را براي متربيان خودشان فراهم نمايند.
4. ضرورت پوشش تمامي حوزه هاي يادگيري: اسناد تحولي به جريان تربيت نگاه يك پارچه داشته و اين امر در تنظيم محتواي آموزشي نيز مورد تاكيد قرار گرفته است. لذا بايد برنامه درسي پايه به صورت هماهنگ و يكپارچه به معلمين اين پايه عرضه گرديده و برنامه آموزشي به صورت يك كلّ به نظر معلمين پايه رسانده شود.
5. ضرورت بازآموزي روش هاي ياددهي-يادگيري: سهم مهمي از تحول آموزشي ، تحول در روش هاي ياددهي-يادگيري مي باشد. علي رغم اين مهم، آخرين دوره برگزارشده بسياري از دروس پايه اول مربوط به سالها پيش بوده و باتوجه به تغييرات معلمين پايه اول، اجراي اين برنامه ها فرصت ذي قيمتي است تا روش هاي آموزشي بازبيني شده و معلمين از آخرين مباحث در اين حوزه اطلاع يابند.
مضامین کلیدی و اهداف دوره ابتدایی :
در آخرين مرحله از تدوين اهداف دوره ابتدايي و در راستاي رسالت ومأموريت آموزش و پرورش و جهت دهي به رشد همه جانبه دانش آموزان بر پايه تعاليم و دستورات دين مبين اسلام در رأي صادره در ششصد و چهل و هفتمين جلسه شوراي عالي آموزش و پرورش مورخه 29/2/1379 اهداف اين دوره به شرح زير تعيين گرديد :
اهداف اعتقادي
1- اصول دين را مي داند و به آن معتقد است .
2- خداوند را دوست دارد و او را بهترين يا ور و كمك مي داند .
3- بازندگي انبياء اولوالعزم به ويژه نبي اكرم ( ص ) و معصومين تا حدودي آشنا ست و آنان را دوست دارد .
4- بامعناي معاد آشناست و مي داندكه انسان در كارهايي كه انجام مي دهد نزد خداوند پاسخگو است .
5- به اوليا دين ، بزرگان و شخصيتهاي اسلامي احترام مي گذارد .
6- معناي تولي و تبري را مي داند .
7- قرآن را از رو مي خواند و با ترجمة برخي از سوره ها آشنايي داشته و از حفظ مي خواند
8- ترجمه بعضي از احاديث ساده را مي داند .
9- نماز را به درستي مي خواند وبا احكام ضروري مربوط به نماز و روزه آشنا است .
10- نماز هاي واجب را با رغبت مي خواند . ( براي دختران )
11-افراد محرم و نامحرم را تشخيص مي دهد و احكام مربوط به آن را رعايت مي كند .
12-با مسائل مربوط به سن تكليف وتقليد آشنا است و احكام را در حد ضرورت مي داند و به آن عمل مي كند . ( براي دختران ) .
13-معناي امر به معروف و نهي از منكر را مي داند .
14-با حلال و حرام آشنا است و احكام مربوط به آن را در حد ضرورت رعايت ميكند .
15- به مجاهدين در راه خدا و شهداء احترام مي گذارد .
16-زمان ها و مكانهاي مقدس و مهم را مي شناسد .
17-به حضور در مسجد علاقه نشان مي دهد و آداب آن را مي داند .
اهداف اخلاقي
1-راستگو و امين است.
2-مؤدب و مهربان است.
3- به عهد خود پاي بنداست.
4- مظاهر حيا و عفت در او آشكار است
5-احترا م به بزرگترها را وظيفة خود مي داند و به نظرات آنها توجه مي كند .
6- از والدين اطاعت مي كند .
7- شجاع و صبور است .
8- تميز و پاكيزه است .
9- تكاليف شخصي روزانه خود را شخصا انجام مي دهد .
10-براي رسيدن به موفقيت پشتكار دارد و تلاش مي كند .
11- پوشش اسلامي را دوست دارد و آن را رعايت مي كند.
12- اوقات فراغت خود را با فعاليتها و بازي هاي مناسب پر مي كند.
13- اميدوار و با نشاط است واز مواجه با مشكلات نمي هراسد .
14-ظاهري آراسته دارد .
15-خطا وا شتباه ديگران را در مورد خود مي بخشد .
16-براي رفتارهاي خود با ديگران دليل دارد .
17-در ارتباط با ديگران از كلمات محبت آميز و دوستانه استفاده مي كند .
18- براي انجام كارهاي خود ، دوستانش را به زحمت نمي اندازد .
19- به همكلاسان و همسالان خود در انجام وظايف يادگيري كمك مي كند .
20 – در برابر رفتارهاي ناپسند خود پوزش خواسته و رفتار خود را اصلاح مي كند .
21- نظم و انضباط را در خانه ، مدرسه و اجتماع رعايت مي كند .
اهداف علمي و آموزشي
1- نسبت به شناخت پديده ها كنجكاو است .
2- در فكر كردن ، شنيدن ، گفتن و بيان مقصود ، خواندن ،نوشتن و حساب كردن مهارت كافي دارد .
3- با زبان فارسي آشنايي دارد و مي تواند از كتاب و روزنامه استفاده كند .
4- به اهميت و ارزش اطلاعات و اطلاع رساني درزندگي آگاه است .
5- ارزش علم را در انجام درست كارها تا حدي مي داند .
6- مهارت هاي اوليه براي زندگي در جامعه را كسب كرده است .
7- با نحوة يادگيري خود تا حدودي آشنا است .
8- به مطالعة كتاب علاقمند است .
اهداف فرهنگي ، هنري
1- به زيبايي هاي طبيعت توجه داردو هماهنگي را دوست دارد .
2- در زمينه هاي هنري از زيبايي در پديده هاي طبيعي الگو مي گيرد .
3- از مشاهدة آثار هنري لذت مي برد .
4- ذوق و خلاقيت هنري خودرا در انجام فعاليتها نشان مي دهد .
5- سنت ها ، پديده ها و آثارموزون را دوست دارد.
6- با برخي از آثار معروف هنري آشنا است .
7- به خواندن اشعار و قصه هاي مناسب علاقمند است .
8- برخي از آداب فرهنگي و اجتماعي ، اسلامي – ايراني را مي داند و براي آنها ارزش قائل است .
اهداف اجتماعي
1- وظايف خود را در مقابل خانواده ، دوستان و همسايگان مي داند .
2- اعضاي خانواده خود را دوست مي دارد و در انجام كارها به آنها كمك ميكند .
3- به معلمين و اولياي مدرسه احترام مي گذارد .
4- به حق خود قانع است و حقوق ديگران را رعايت ميكند .
5- براي بدست آوردن حق خود از راه هاي درست تلاش ميكند .
6- همكلاسهاي خود را دوست داردو به آنها كمك ميكند .
7- همكاري با ديگران را دوست دارد .
8- دربازي ها و فعاليتهاي گروهي شركت ميكند .
9- مقررات مدرسه را مي داند و به آنها عمل ميكند .
10-به رعايت مقررات اجتماعي علاقه نشان مي دهد .
11-به انجام وظايف و مسئوليتهايي كه بر عهده او مي گذارند پاي بند است .
12- نظرات اصلاحي ديگران را در مورد خود مي پذيرد .
13-اشتباهات ديگران را با رعايت احترام به آنها تذكر مي دهد .
14- در برابر خدمت ديگران قدرشناس است و از آنها تشكر مي كند .
15-آداب سخن گفتن را رعايت ميكند .
16-خدمت كردن به ميهن و مردم خود را دوست دارد .
اهداف زيستي
1- از حواس خود به خوبي محافظت و استفاده مي كند.
2- در نشستن و راه رفتن و استفاده از قواي بدني به درستي عمل مي كند .
3- بهداشت فردي و اجتماعي را رعايت مي كند .
4- در حفظ محيط زيست كوشا است .
5- با تمرين ها و بازيهاي مناسب ، قابليتهاي جسمي خويش را افزايش مي دهد .
6- نكات ايمني را مي داند و رعايت مي كند .
7- اهميت مصونيت در برابر امراض را درك مي كند .
8- در حفظ سلامتي خود و ديگران تلاش مي كند .
اهداف سياسي
1- نظام جمهوري اسلامي ايران را مي شناسد و به پرچم كشور احترام ميگذارد و سرود ملي را از حفظ مي خواند .
2- با زندگي بنيان گذار جمهوري اسلامي ايران آشنا است و از او به بزرگي ياد ميكند .
3- اهميت استقلال و آزادي را در پيشرفت جامعه درك مي كند .
4- به حكومت ديني و ولايت فقيه علاقمند است .
5- مسلمانان را دوست دارد و نسبت به امور آنان بي تفاوت نيست .
6- اقوام مختلف ايراني را مي شناسد و با آنان احساس همبستگي مي كند .
7- افراد عدالت خواه و حق طلب را دوست دارد .
8- سران كفار ومشركين صدر اسلام را مي شناسد و با اعمال آنها نسبت به پيامبر و مسليمن آشنا است .
9- سران كفار ومشركين معاند با اسلام را در زمان حاضر مي شناسد .
10- با مفهوم وحدت و امنيت ملي آشنا است .
اهداف اقتصادي
1- كاركردن را دوست دارد و به افرادي كه كارهاي مفيد دارند احترام ميگذارد .
2- وسايل خود را تميز و سالم نگه مي دارد .
3- تن پروري ، بيكاري و راحت طلبي را از عوامل شكست فرد در جامعه مي داند .
4- در حفظ اموال عمومي به عنوان ثروت ملي مي كوشد و در استفاده از آنها درست عمل مي كند .
5- مالكيت خود و ديگران را تميز مي دهد و به مالكيت ديگران احترام مي گذارد .
6- مشاغل و حرف موجود درمحيط زندگي خود را مي شناسد .
7- به استفاده از توليدات داخلي علاقه مند است .
مصوبه ششصد و چهل و هفتمين جلسه شوراي عالي آموزش و پرورش مورخه 29/2/79 (نگاه, شماره 152 ، ص 5 ).
هدف از ایجاد این وبلاگ آشنایی بیشتر با دبستان دخترانه پروین اعتصامی در شهرستان شاهین شهر می باشد